Gent Scandinaviëblokken
Zweden is één van de drie woontorens in de Scandinaviëblokken in Gent. Het gebouw werd opgetrokken in 1969 en omvat 224 wooneenheden, goed voor ongeveer 340 bewoners van uiteenlopende afkomst en inkomensniveaus. De situatie is bijzonder complex omdat de renovatie verschillende belanghebbenden omvat: 95% van de ramen is privébezit, terwijl de gevel een gedeelde verantwoordelijkheid is van de Vereniging van Mede-eigenaars (VME). Stad Gent en ROTs voerden een implementatiestudie uit om ervoor te zorgen dat de langetermijnrenovatie van de gebouwen goed georganiseerd verloopt. Het is daarbij cruciaal dat de renovatie van dit complexe gebouw niet leidt tot lock-ins of renovicties.

Narrow the loop
Verdicht
Slow the loop
Vermijd sloop
Close the loop
Hefbomen
- Financiële diversiteit: bewoners beschikken over uiteenlopende financiële mogelijkheden. Partners zoals Hefboom en KU Leuven ontwikkelen alternatieve financieringsmodellen om huishoudens met beperkte middelen te ondersteunen (link naar brochure).
- Technische urgentie: de verouderde infrastructuur vereist collectieve investeringen en innovatieve oplossingen.
- Wijkontwikkeling: lopende herontwikkelingen in de omgeving roepen vragen op over de toekomstige rol van het bouwblok.
- Sociale inclusie: het voorkomen van gentrificatie en renovictie blijft een belangrijk aandachtspunt voor de stad.
Leerlessen
- Circulariteit in de Zweden-toren wordt niet gedefinieerd door experimentele materialen, maar door slimme, kostenefficiënte en onderhoudsvriendelijke ingrepen die sociaal en economisch haalbaar zijn. Voorbeelden zijn gevelsystemen zonder steigers, gefaseerde renovaties en het hergebruik van terrascomponenten.
- De syndicus speelt een centrale rol in de coördinatie tussen eigenaars, stad en experten. Binnen de Living Labs maakt onderzoeksautonomie het mogelijk om technische en financiële alternatieven te verkennen, al blijft het een uitdaging om deze inzichten te vertalen naar concrete projecten.
- Het oorspronkelijke masterplan uit de jaren 1960 voorzag meerdere blokken die zouden worden aangesloten op een centrale warmtecentrale; slechts twee werden gerealiseerd, wat tot inefficiënties leidde die pas recent werden gecorrigeerd. Dit toont het belang van flexibele en adaptieve planning bij toekomstige ontwikkelingen.
- De huidige regelgeving beperkt het onderverhuren, waardoor leegstaande units niet kunnen worden ingezet als sociale of betaalbare woningen, een gemiste kans om de sociale mix te versterken en de bewoningsgraad te verbeteren.
Op zoek naar meer inspiratie?
Volgende links wijzen je snel de weg naar concrete activiteiten, praktische handvatten en up-to-date inzichten rond circulair bouwen.
